2026: Μια χρονιά για την οικονομία.
Του Θεόδωρου Ν. Κρίντα, PhD, CIIA (*)
Το 2026 φαντάζει ως μια χρονιά-ορόσημο για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, με θετικές προοπτικές αλλά και σοβαρούς κινδύνους στον ορίζοντα. Ο συνδυασμός χαλαρών δημοσιονομικών πολιτικών και χαμηλών επιτοκίων θα ωθήσει θετικά την οικονομία φέτος. Ωστόσο, πρέπει να εκμεταλλευτούμε αυτό το περιβάλλον, και να χτιστούν υποδομές και άμυνες απέναντι στις πιθανές προκλήσεις.
Στην Ελλάδα, εντοπίζουμε δύο βασικές θετικές εξελίξεις της «τελευταίας στιγμής»: την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών (ΧΑ) στο Euronext και την ανάληψη της προεδρίας του Eurogroup από τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη. Αυτά τα γεγονότα ενισχύουν την αναγνωρισιμότητα και την αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό, προσελκύοντας επενδύσεις τόσο στο χρηματιστήριο όσο και σε ολόκληρη την οικονομία.
Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, την αισιοδοξία συμπληρώνουν “σύννεφα” στον ορίζοντα. Οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές εισήλθαν σε φάση ηρεμίας και ομαλοποίησης το 2025, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μειώνει τα επιτόκια στα πρώτα τέσσερα meetings και να τα διατηρεί σταθερά από τον Ιούνιο. Ο πληθωρισμός έπεσε κοντά στο 2%, η ανάπτυξη εκτιμάται στο 1,4% και οι ευρωπαϊκές μετοχές υπεραπέδωσαν. Για το 2026, η ΕΚΤ αναβάθμισε την πρόβλεψή της για ανάπτυξη στο 1,2% (από 1% τον Σεπτέμβριο), χάρη σε χαλαρή δημοσιονομική πολιτική, ισχυρή ιδιωτική κατανάλωση και επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη. Η Γερμανία σχεδιάζει αυξημένες επενδύσεις, ενώ τα κονδύλια του Next Generation EU στηρίζουν τις χώρες του νότου.
Ωστόσο, τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια αναμένεται να μείνουν σταθερά κοντά στο 2%, με τα πραγματικά κοντά στο 0%. Αυτό υποστηρίζει μικρά spreads πιστώσεων και καλές συνθήκες έκδοσης ομολόγων. Από την άλλη, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια εκτιμάται ότι θα αυξηθούν λόγω αυξημένης έκδοσης κρατικών ομολόγων για άμυνα και δημοσιονομική επέκταση και συνεχιζόμενης ποσοτικής σύσφιξης από την ΕΚΤ. Αυτό μπορεί να αυξήσει το τελικό κόστος δανεισμού για κράτη και επιχειρήσεις, με κίνδυνο αύξησης του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ.
Κίνδυνοι όπως υψηλές αποτιμήσεις μετοχών, γεωπολιτικές εντάσεις (π.χ. Ουκρανία, εμπορικοί δασμοί, Λατινική Αμερική, Ταϊβάν, Γροιλανδία), μπορεί να προκαλέσουν διορθώσεις. Επιπλέον, ανησυχίες για διασυνδέσεις μεταξύ της ιδιωτικής πίστωσης και των ισολογισμών των τραπεζών, καθώς και οι συνθετικές μεταφορές κινδύνου, εντείνουν τους συστημικούς κινδύνους, όπως επισημαίνει και το ΔΝΤ.
Για την χώρα μας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ισχυρή ανάπτυξη 2,1% το 2025 και 2,2% το 2026, πριν πέσει στο 1,7% το 2027 με το τέλος της λειτουργίας του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF). Η κατανάλωση και οι επενδύσεις, ενισχυμένες από ευρωπαϊκά κονδύλια και δάνεια, οδηγούν αυτή την πορεία. Ο πληθωρισμός θα πέσει σταδιακά σε 2,8% το 2025, 2,3% το 2026 και 2,4% το 2027, παρά τις πιέσεις από ενέργεια και ζήτηση. Η ανεργία μειώνεται στο 9,3% το 2025, 8,6% το 2026 και 8,2% το 2027, το χαμηλότερο από το 2009, αλλά παραμένουν προκλήσεις όπως ελλείψεις δεξιοτήτων και χαμηλή συμμετοχή γυναικών.
Φορολογικά, το πρωτογενές πλεόνασμα παραμένει σταθερό γύρω στο 4,3% το 2025, πέφτοντας σε 3,4% το 2026 και 3,2% το 2027, παρά επεκτατικά μέτρα (μείωση εισφορών, φορολογίας εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ). Το χρέος ως ποσοστό ΑΕΠ θα πέσει κάτω από 140% το 2027, χάρη σε ανάπτυξη και πλεονάσματα. Προς αυτή την κατεύθυνση όμως, η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,6% του ΑΕΠ το 2026 και οι τόσες γεωπολιτικές αβεβαιότητες αποτελούν παράγοντες για πιθανές ανατροπές.
Συνολικά, το 2026 προσφέρει ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Ευρώπη συνολικά, με σταθερή ανάπτυξη και χαμηλά επιτόκια. Ωστόσο, πρέπει να εκμεταλλευτούμε αυτή την περίοδο για να προετοιμαστούμε για δυσκολότερα χρόνια στη συνέχεια. Η μετάβαση σε βιώσιμη ανάπτυξη, με έμφαση σε σύγχρονες επενδύσεις που θα αναδιαμορφώσουν το μέλλον και μεταρρυθμίσεις που θα βοηθήσουν τον μετασχηματισμό της οικονομίας είναι το κλειδί για να αποφύγουμε “σύννεφα” που μπορούν να εμφανιστούν όπως είναι τα αυξανόμενα επιτόκια, οι γεωπολιτικοί και οι συστημικοί κίνδυνοι. Μόνο με μακροπρόθεσμη στρατηγική προσέγγιση, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή οικονομία και τον κόσμο.
(*) Founder & CEO, Koubaras Ltd (Συμβουλευτική εταιρεία που δίνει έμφαση στις λύσεις διαδοχής και την άμεση εφαρμογή τους στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων)
Εξωτερικός Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
