Η ΕΕ και οι χώρες της Νότιας Αμερικής βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση μιας εμπορικής συμφωνίας που καθυστερούσε επί μακρόν, καθώς η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πετάει στην Ουρουγουάη για τη σύνοδο κορυφής της Mercosur αυτή την εβδομάδα.
Δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η φον ντερ Λάιεν θα μεταβεί στο Μοντεβιδέο τις επόμενες 48 ώρες με σκοπό να οριστικοποιήσει τη συμφωνία παρά τη σφοδρή αντίθεση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επιτέθηκε κατά των πιθανών επιπτώσεων της συμφωνίας στους αγρότες και το περιβάλλον Οι Βρυξέλλες είναι αποφασισμένες να ανοίξουν νέες αγορές για τις αυτοκινητοβιομηχανίες και άλλες βιομηχανικές εταιρείες τους, καθώς παλεύουν με τον φθηνό κινεζικό ανταγωνισμό και την απειλή δασμών από τον εκλεγμένο πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Αλλά η Γαλλία, η οποία βρίσκεται σε κρίση μετά την κατάρρευση της κυβέρνησής της, έχει συσπειρώσει άλλα κράτη μέλη να αντιταχθούν στη συμφωνία με το εμπορικό μπλοκ Mercosur, η οποία βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση για περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η Mercosur -η οποία αποτελείται από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη, την Παραγουάη και τη Βολιβία- είναι επίσης εύθραυστη, αλλά με την άφιξη του Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει συμφέρον να πουλάει περισσότερο βόειο κρέας και γεωργικά προϊόντα στην ΕΕ.
Οι μεγάλοι παραγωγοί σόγιας και κρέατος, όπως η Αργεντινή και η Ουρουγουάη, θέλουν επίσης να αποφύγουν να βασίζονται υπερβολικά στην Κίνα, η οποία γίνεται όλο και πιο διεκδικητική στην εμπορική πολιτική. Η συμφωνία θα δημιουργήσει μια αγορά 780 εκατ. ανθρώπων και θα εξοικονομήσει στις επιχειρήσεις στην Ευρώπη περισσότερα από 4 δισ. ευρώ ετησίως από δασμούς, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των Βρυξελλών. Οι εταιρείες της ΕΕ έχουν επενδύσεις ύψους 330 δισ. ευρώ στην πεντάδα της Mercosur.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η φον ντερ Λάιεν ταξιδεύει στη σύνοδο κορυφής, η οποία πραγματοποιείται την Πέμπτη και την Παρασκευή. «Δεν πετάει για το Μοντεβιδέο για να επιστρέψει χωρίς να έχει τίποτα να επιδείξει», δήλωσε ένας από αυτούς. Ο Ignacio Bartesaghi, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Επιχειρήσεων στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Ουρουγουάης, δήλωσε ότι ο πρόεδρος της Βραζιλίας Luiz Inácio Lula da Silva θα μπορούσε να πιέσει τη von der Leyen να ανακοινώσει την πρόσφατη ολοκλήρωση των τεχνικών διαπραγματεύσεων στη σύνοδο κορυφής, ακόμη και αν η πολιτική υποστήριξη για τη συμφωνία στην Ευρώπη παρέμενε αμφίβολη.
Ο Lula προσπαθεί να εκτονώσει τις εντάσεις στο εσωτερικό της Mercosur που προκλήθηκαν από τον ελευθεριακό πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μίλεϊ και «θέλει να αποκαλύψει κάποιου είδους επιτυχία», δήλωσε ο Bartesaghi. Ο Μιλέι έχει εκφράσει περιφρόνηση για το μπλοκ και αναμένεται να χρησιμοποιήσει τη σύνοδο κορυφής για να απαιτήσει χαλάρωση των κανόνων εξωτερικού εμπορίου του. Ένας υπουργός σε μια χώρα της Mercosur δήλωσε ότι η von der Leyen αναμένεται να παραστεί, προσθέτοντας ότι «οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη» για την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας. «Εξαρτάται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο από την ΕΕ», δήλωσε. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε πρόσφατα ότι αντιτίθεται στη συμφωνία στην παρούσα μορφή της.
Η Αυστρία δεσμεύτηκε να προσπαθήσει να την εμποδίσει, ενώ το ολλανδικό κοινοβούλιο ενέκρινε επίσης ψήφισμα που την καταδικάζει. Ωστόσο, για να συγκεντρωθούν αρκετές ψήφοι ώστε να εμποδιστεί η έγκρισή της, θα πρέπει να προσχωρήσει στις τάξεις των διαφωνούντων και άλλο ένα μεγάλο κράτος μέλος, όπως η Ιταλία. Η Γερμανία, η Ισπανία και πολλά άλλα κράτη μέλη έχουν πιέσει έντονα για τη συμφωνία.
Η συμφωνία ανακόπηκε αρχικά λόγω της εκλογής του Ζαΐρ Μπολσονάρου, του λαϊκιστή πρώην ηγέτη της Βραζιλίας. Η ΕΕ επέμεινε σε μια δήλωση που θα περιλαμβάνει δεσμευτικές δεσμεύσεις για την προστασία των δασών και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Οι συνομιλίες επιταχύνθηκαν με την επιστροφή του αριστερού Λούλα πέρυσι, αν και ήθελε μεγαλύτερη προστασία για τη βραζιλιάνικη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων. Το περιεχόμενο της τελικής συμφωνίας δεν είναι ακόμη σαφές.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες και οι περιβαλλοντικές φιλανθρωπικές οργανώσεις έχουν ήδη υποσχεθεί να κινητοποιηθούν εναντίον της. Ισχυρίζονται ότι οι αγρότες της Mercosur βλάπτουν το περιβάλλον και δεν χρειάζεται να επιτύχουν τα ίδια πρότυπα για τη μεταχείριση των ζώων και τη χρήση φυτοφαρμάκων.
Η επικύρωση στην ΕΕ δεν είναι απλή. Τέσσερα ή περισσότερα κράτη που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 35% του πληθυσμού της ΕΕ θα μπορούσαν να την εμποδίσουν. Θα πρέπει επίσης να κερδίσει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μετά από αυτό, θα τεθούν σε ισχύ τα κεφάλαια που καλύπτουν το εμπόριο αγαθών. Άλλοι τομείς, όπως οι επενδύσεις, θα το έκαναν αν συμφωνούσαν και τα 27 εθνικά κοινοβούλια, κάτι που είναι σχεδόν αδύνατο. Η Επιτροπή αρνήθηκε να σχολιάσει.
Andy Bounds Henry Foy, Michael Stott & Ciara Nugent, Financial Times
Τ.Σ.






