Η ΕΕ συμφώνησε να επιβάλει πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία. Οι διπλωμάτες της ΕΕ και οι νομοθέτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμφώνησαν την Τρίτη το βράδυ ότι όλες οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου θα απαγορευτούν από το φθινόπωρο του 2027, με νωρίτερες ημερομηνίες κατάργησης για το υγροποιημένο φυσικό αέριο και τις βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας.
Συμφώνησαν επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει πρόταση στις αρχές του επόμενου έτους για την απαγόρευση όλων των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου από το 2027. Το ρωσικό πετρέλαιο επλήγη από κυρώσεις, αλλά χορηγήθηκαν εξαιρέσεις στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, οι οποίες εξακολουθούν να λαμβάνουν καύσιμα μέσω του αγωγού Druzhba.
Η ημερομηνία κατάργησης του 2027 αποτελεί συμβιβασμό μεταξύ των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο είχε πιέσει για ένα πιο φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία αντιτάχθηκαν από καιρό στην απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι διατρέχουν κίνδυνο έλλειψης εφοδιασμού και αύξησης των τιμών. Σε μια παραχώρηση προς τις δύο αυτές χώρες, η Επιτροπή δήλωσε ότι η απαγόρευση θα μπορούσε να καθυστερήσει ελαφρώς έως τον Νοέμβριο του 2027, εάν τα κράτη μέλη δυσκολευτούν να γεμίσουν τις αποθήκες φυσικού αερίου τα επόμενα δύο χρόνια.
«Τελικά, και για τα καλά, κλείνουμε τη βρύση του ρωσικού φυσικού αερίου», δήλωσε ο Dan Jørgensen, επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ. Είπε ότι η απαγόρευση σηματοδοτεί την επιλογή της Ευρώπης για «ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία» και ότι η Ένωση «δεν θα επιστρέψει ποτέ στην επικίνδυνη εξάρτησή της από τη Ρωσία».
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ursula von der Leyen, δήλωσε την Τετάρτη ότι η συμφωνία σηματοδοτεί μια «καλή μέρα» για την Ευρώπη. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας, Péter Szijjártó, δήλωσε ότι μόλις η απαγόρευση υιοθετηθεί επίσημα, η Ουγγαρία θα την αμφισβητήσει στα δικαστήρια της ΕΕ. «Οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να υπερασπιστούμε την ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας», δήλωσε στο X.
Πριν από την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ προμηθευόταν περίπου το 40% του φυσικού αερίου της από τη Ρωσία, αλλά γρήγορα διαφοροποίησε τις προμήθειές της και στράφηκε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όταν η Μόσχα άρχισε να διακόπτει τις ροές στα τέλη του 2021. Η Ένωση προμηθεύεται πλέον το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου της από τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ.
Παρά τη μείωση των προμηθειών μέσω αγωγών, οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρωσία αυξήθηκαν από το 2022. Αυτές έχουν πληγεί ξεχωριστά από τις κυρώσεις της ΕΕ. Μετά από συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών τον Οκτώβριο, θα απαγορευτούν από τον Απρίλιο του 2026.
Οι διαπραγματευτές της ΕΕ συμφώνησαν ότι, σε περίπτωση μελλοντικών διαταραχών στον εφοδιασμό, η απαγόρευση του 2027 θα μπορούσε να αρθεί προσωρινά εάν ένα κράτος μέλος κηρύξει «κατάσταση έκτακτης ανάγκης».
Οι εισαγωγείς φυσικού αερίου θα πρέπει να παρέχουν στις τελωνειακές αρχές πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την κατάσταση προέλευσης, προκειμένου να αποτραπεί η παράκαμψη της απαγόρευσης, αν και οι έμποροι έχουν προειδοποιήσει ότι η ανίχνευση μορίων για να αποδειχθεί ότι δεν προέρχονται από τη Ρωσία θα μπορούσε να αποτελέσει πρόκληση.
Για τις επιχειρήσεις, η μη συμμόρφωση με την απαγόρευση του φυσικού αερίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόστιμο ίσο με το 3,5% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους ή σε σταθερό πρόστιμο 40 εκατ. ευρώ. Τα φυσικά πρόσωπα θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πρόστιμα ύψους 2,5 εκατ. ευρώ. Το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα ανέφερε ότι τον Οκτώβριο η Ρωσία κέρδιζε 524 εκατ. ευρώ την ημέρα από τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων, το χαμηλότερο ποσό από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
