Η έκρηξη της «πράσινης αμμωνίας» που παράγεται με καθαρό υδρογόνο έχει σταματήσει, καθώς οι πολιτικές αλλαγές υπονομεύουν την οικονομία του τομέα και οι αγοραστές διστάζουν να υπογράψουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις, προειδοποιούν οι επικεφαλής των εταιρειών λιπασμάτων.
Μια σειρά από συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που σάρωσαν τον τομέα πριν από μερικά χρόνια, με τη βοήθεια επιδοτήσεων και φόρων άνθρακα, δημιούργησαν ελπίδες ότι η κυρίαρχη «γκρίζα» μορφή αμμωνίας που προέρχεται από ορυκτά καύσιμα θα μπορούσε να περάσει στην ιστορία.
Ο Ahmed El-Hoshy, διευθύνων σύμβουλος της Fertiglobe, δηλώνει ότι ο μηχανισμός προσαρμογής των συνόρων της ΕΕ για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα δεν είχε επαρκή επίδραση για να δικαιολογήσει πράσινα έργα αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων © Christopher Pike/Bloomberg
Ωστόσο, οι αμφιβολίες σχετικά με τη διάρκεια των φορολογικών πιστώσεων των ΗΠΑ που δημιουργήθηκαν από τον νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) του πρώην προέδρου Joe Biden και οι προτεινόμενες εξαιρέσεις από τον νέο φόρο άνθρακα της ΕΕ στα λιπάσματα έχουν θολώσει το επενδυτικό ενδιαφέρον για την αντικατάστασή του.
Στελέχη δύο από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων στον κόσμο δηλώνουν ότι τα μεγάλα έργα για την παραγωγή πράσινης αμμωνίας — χρησιμοποιώντας υδρογόνο που παράγεται με τη διέλευση ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω νερού — δεν είναι πλέον βιώσιμα.
Χωρίς υψηλές τιμές άνθρακα ή επιδοτήσεις, δεν υπάρχει λόγος «να επενδύσουμε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Ahmed El-Hoshy, διευθύνων σύμβουλος της Fertiglobe, του τμήματος λιπασμάτων της κρατικής εταιρείας ενέργειας Adnoc του Αμπού Ντάμπι. «Ο μόνος τρόπος για να ανταγωνιστείς το γκρίζο είναι με τιμολόγηση CO₂ ή επιδοτήσεις — και αυτό το βλέπουμε όλο και λιγότερο με τις πολιτικές αλλαγές στις ΗΠΑ και την Ευρώπη».
Με τις μετοχές της εταιρείας να διαπραγματεύονται με έκπτωση περίπου 60% σε σχέση με το κόστος αντικατάστασης των περιουσιακών της στοιχείων, οι επενδυτές «θα προτιμούσαν να δουν μερίσματα ή επαναγορές παρά» νέα παραγωγική ικανότητα, δήλωσε ο El-Hoshy.
Η Fertiglobe «έχει αναστείλει ορισμένα από τα μεγαλύτερα έργα μπλε αμμωνίας λόγω έλλειψης ζήτησης», πρόσθεσε, αναφερόμενος σε μια τρίτη κατηγορία χημικών που παράγονται με τον ίδιο τρόπο όπως η γκρίζα αμμωνία, χρησιμοποιώντας αέριο, αλλά με τη δέσμευση και αποθήκευση του παραπροϊόντος άνθρακα.
Ο Svein Tore Holsether, διευθύνων σύμβουλος της Yara International, του μεγαλύτερου ομίλου λιπασμάτων στην Ευρώπη, συμφώνησε ότι η πράσινη αμμωνία δεν αποτελεί ακόμη βιώσιμη εναλλακτική λύση έναντι της γκρίζας. «Δεν θα υπάρξει πράσινη μετάβαση με κόκκινα νούμερα», είπε. «Για να επεκταθεί, πρέπει να είναι κερδοφόρο».
Ο Holsether είπε ότι πολλά από τα έργα που ανακοινώθηκαν κατά τη διάρκεια της έκρηξης ενθουσιασμού για το πράσινο υδρογόνο και την αμμωνία «δεν πραγματοποιούνται καθόλου».
Σάκοι Yara που περιέχουν αμμωνία. Η εταιρεία επένδυσε πρόσφατα περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ σε ένα εργοστάσιο δέσμευσης άνθρακα στο Sluiskil της Ολλανδίας © Sameer Al-Doumy/AFP μέσω Getty Images
Οι φιλοδοξίες πριν από μερικά χρόνια είχαν προκαλέσει μια σειρά ανακοινώσεων, είπε, αλλά «τα βασικά στοιχεία για αυτές δεν υπήρχαν εξαρχής και η ζήτηση δεν αναπτύσσεται τόσο γρήγορα όσο πίστευε η βιομηχανία».
«Αν κοιτάξετε τον αριθμό των έργων που έχουν ακυρωθεί, καθυστερήσει, που δεν προχώρησαν ποτέ πέρα από τις ιδέες, είναι τεράστιος», είπε. Το ενδιαφέρον για την πράσινη αμμωνία και το υδρογόνο αυξήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2010, καθώς οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες υιοθέτησαν την αποκαρβονισμοποίηση.
Ωστόσο, επιταχύνθηκε μετά την πανδημία, καθώς τα σχέδια τόνωσης της οικονομίας, το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι γενναιόδωρες επιδοτήσεις στο πλαίσιο των πολιτικών IRA και ΕΕ οδήγησαν σε ένα κύμα ανακοινώσεων έργων. Τώρα, τα σήματα ζήτησης από τους αγοραστές έχουν εξασθενήσει. Ο El-Hoshy είπε ότι η αποδοχή στην Ασία δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες. «Οι Ιάπωνες δεν θα αγοράσουν όσο περίμεναν… και οι Κορεάτες έχουν σχεδόν εγκαταλείψει το πρόγραμμά τους».
Ο El-Hoshy και ο Holsether ανέφεραν μια ευρύτερη μετατόπιση των πολιτικών προτεραιοτήτων.
«Η κλιματική αλλαγή δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή της ατζέντας, όπως παλαιότερα, για προφανείς λόγους — την πολιτική κατάσταση, τις συγκρούσεις, τους εμπορικούς πολέμους και ούτω καθεξής», είπε ο Holsether. «Το γεγονός ότι σταματήσαμε να μιλάμε για την κλιματική κρίση δεν σημαίνει ότι αυτή έχει εξαφανιστεί».
Η Yara επένδυσε πρόσφατα περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ σε ένα εργοστάσιο δέσμευσης άνθρακα στο Sluiskil της Ολλανδίας, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της για τον Μηχανισμό Προσαρμογής των Συνόρων της ΕΕ για τον Άνθρακα (CBAM), ο οποίος απαιτεί από τους εισαγωγείς ορισμένων προϊόντων να πληρώνουν για τις εκπομπές που ενσωματώνονται στην παραγωγή τους.
Ο CBAM είχε ως στόχο να ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ της παραγωγής με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, επιβάλλοντας μια τιμή άνθρακα στις εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων.
Ωστόσο, ο μηχανισμός έχει καταστεί πολιτικά αμφισβητήσιμος. Μια ομάδα κυβερνήσεων της ΕΕ ζήτησε την εξαίρεση των λιπασμάτων βάσει μιας προτεινόμενης ρήτρας έκτακτης ανάγκης — γνωστής ως άρθρο 27α — που θα επιτρέψει στις Βρυξέλλες να αναστείλουν την επιβολή του τέλους σε περίπτωση «σοβαρής βλάβης» στην εσωτερική αγορά.
Ο El-Hoshy δήλωσε ότι το CBAM δεν «κίνησε τα νήματα» αρκετά ώστε να δικαιολογήσει πράσινα έργα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ενώ η Fertiglobe «κατάφερε να τριπλασιάσει τους όγκους τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο για να εισάγει το προϊόν στην Ευρώπη πριν από την καταληκτική ημερομηνία του CBAM στις 31 Δεκεμβρίου», καθώς οι τιμές της ουρίας αυξήθηκαν σε περίπου 507 δολάρια ανά τόνο, ο ίδιος δήλωσε ότι ο μηχανισμός από μόνος του δεν μπορεί να στηρίξει μεγάλες νέες επενδύσεις.
«Το CBAM από μόνο του δεν θα είναι η λύση για τη δημιουργία μαζικών επενδύσεων στην πράσινη αμμωνία», δήλωσε ο Holsether, προσθέτοντας ότι μπορεί να βοηθήσει την μπλε αμμωνία που παράγεται με δέσμευση άνθρακα, αλλά «πιθανότατα δεν είναι αρκετά μεγάλο για να δικαιολογήσει την πράσινη αμμωνία».
Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
