Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αρνήθηκε να παράσχει εγγύηση για πληρωμή ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, καταφέρνοντας ένα πλήγμα στο σχέδιο της ΕΕ να συγκεντρώσει ένα «δάνειο αποζημίωσης» με την εγγύηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Η ΕΚΤ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραβίαζε την εντολή της, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους, επιτείνοντας τις δυσκολίες των Βρυξελλών να συγκεντρώσουν το τεράστιο δάνειο με εγγύηση τα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας που έχουν δεσμευτεί στο Euroclear, το βελγικό αποθετήριο τίτλων.
Αυτό συμβαίνει εν μέσω πιέσεων προς την ΕΕ να χρηματοδοτήσει την Ουκρανία για τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς το Κίεβο αντιμετωπίζει κρίση ρευστότητας εν μέσω ανανεωμένης ρωσικής στρατιωτικής επίθεσης και ειρηνευτικής πρωτοβουλίας των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι χώρες της ΕΕ θα παρέχουν κρατικές εγγυήσεις για να διασφαλίσουν ότι ο κίνδυνος αποπληρωμής του δανείου ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία θα μοιραστεί.
Ωστόσο, αξιωματούχοι της Επιτροπής δήλωσαν ότι οι χώρες δεν θα είναι σε θέση να συγκεντρώσουν τα χρήματα γρήγορα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, κάτι που θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στις αγορές. Οι αξιωματούχοι ρώτησαν την ΕΚΤ αν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δανειστής έσχατης ανάγκης για την Euroclear Bank, τον δανειστικό βραχίονα του βελγικού ιδρύματος, προκειμένου να αποφευχθεί μια κρίση ρευστότητας, σύμφωνα με τέσσερα άτομα που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις.
Αξιωματούχοι της ΕΚΤ δήλωσαν στην Επιτροπή ότι αυτό ήταν αδύνατο, σύμφωνα με τρία από αυτά τα άτομα. Η εσωτερική ανάλυση της ΕΚΤ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόταση της Επιτροπής ισοδυναμούσε με την παροχή άμεσης χρηματοδότησης στις κυβερνήσεις, καθώς η κεντρική τράπεζα θα κάλυπτε τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις των κρατών μελών.
Αυτή η πρακτική, που ονομάζεται «νομισματική χρηματοδότηση» από τους οικονομολόγους, απαγορεύεται στις συνθήκες της ΕΕ, καθώς έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε υψηλό πληθωρισμό και απώλεια της αξιοπιστίας της κεντρικής τράπεζας. Η ΕΚΤ δήλωσε ότι «μια τέτοια πρόταση δεν εξετάζεται, καθώς πιθανότατα θα παραβίαζε το δίκαιο της Συνθήκης της ΕΕ που απαγορεύει τη νομισματική χρηματοδότηση».
Σε απάντηση στη στάση της ΕΚΤ, η Επιτροπή έχει αρχίσει να επεξεργάζεται εναλλακτικές προτάσεις που θα παρέχουν προσωρινή ρευστότητα για την υποστήριξη του δανείου ύψους 140 δισ. ευρώ, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για το θέμα. Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι η Επιτροπή βρίσκεται «σε στενή επαφή με την ΕΚΤ» από τον Οκτώβριο του 2022 και ότι η κεντρική τράπεζα «συμμετείχε ενεργά σε όλες τις συζητήσεις» σχετικά με την πρόταση δανείου. «Η εξασφάλιση της απαραίτητης ρευστότητας για πιθανές υποχρεώσεις επιστροφής των περιουσιακών στοιχείων στη ρωσική κεντρική τράπεζα αποτελεί σημαντικό μέρος ενός πιθανού δανείου αποζημίωσης», πρόσθεσαν.
«Αυτό είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και οι ιδιωτικοί φορείς μπορούν πάντα να εκπληρώνουν τις διεθνείς υποχρεώσεις τους. Συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο εξασφάλισης αυτής της ρευστότητας». Η Euroclear αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η ΕΕ έχει παγώσει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 210 δισ. ευρώ από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Το Βέλγιο έχει αντιταχθεί στο δάνειο προς το Κίεβο με το σκεπτικό ότι, σε περίπτωση που τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αποπαγώσουν και η Μόσχα μπορέσει να τα ανακτήσει, η Euroclear δεν θα είναι σε θέση να επιστρέψει αμέσως τα χρήματα.
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Bart De Wever, δήλωσε ότι το σχέδιο της ΕΕ είναι «θεμελιωδώς λανθασμένο» και ζήτησε από τα άλλα 26 κράτη μέλη της Ένωσης να υπογράψουν «νομικά δεσμευτικές, άνευ όρων, αμετάκλητες, κατά παραγγελία, από κοινού και αλληλεγγύες εγγυήσεις» για να μοιραστούν τον κίνδυνο αποπληρωμής του δανείου.
Θέλει μια τέτοια δέσμευση πριν από τη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ στις 18 Δεκεμβρίου για μια σύνοδο κορυφής που έχει ως στόχο να αποφασίσει πώς θα συνεχίσει η Ένωση να χρηματοδοτεί το Κίεβο.
Ο De Wever υποστηρίζει ότι απαιτούνται εγγυήσεις από τα κράτη μέλη και κάποια μορφή ασφαλιστικής δικλείδας σε περίπτωση που οι κυρώσεις της ΕΕ που κρατούν τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ακινητοποιημένα ακυρωθούν ξαφνικά. Οι κυρώσεις πρέπει να ανανεώνονται κάθε έξι μήνες με ομόφωνη απόφαση. Ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ουγγαρία, έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στην ανανέωση.
Η πίεση των ΗΠΑ για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και οι εναλλακτικές προτάσεις της κυβέρνησης Τραμπ για τη χρήση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Μόσχας έχουν προκαλέσει ανησυχίες σε ολόκληρη την ΕΕ.
Το Βέλγιο ανησυχεί ιδιαίτερα ότι μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας θα μπορούσε να ακυρώσει τις κυρώσεις της ΕΕ και να αναγκάσει την Euroclear να αποπληρώσει αμέσως τη Ρωσία. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, η Ουκρανία θα πρέπει να αποπληρώσει τα χρήματα μόνο εάν η Ρωσία συμφωνήσει να καταβάλει αποζημιώσεις στο Κίεβο.
Olaf Storbeck, Henry Foy, Paola Tamma και Laura Dubois, Financial Times
Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
