Μια εφαρμογή με το όνομα «Are You Dead?» που ελέγχει τους ανθρώπους που ζουν μόνοι έχει γίνει η πιο δημοφιλής πληρωμένη λήψη στο Apple Store στην Κίνα, ένα σημάδι των ανησυχιών που δημιουργούνται από τις ραγδαίες δημογραφικές αλλαγές στη χώρα.
Η εφαρμογή, που ονομάζεται Sile Me στα κινέζικα, απαιτεί από τους χρήστες να «ελέγχουν» πατώντας ένα κουμπί. Εάν δεν το κάνουν για δύο συνεχόμενες ημέρες, η εφαρμογή στέλνει ένα μήνυμα σε έναν επαφή έκτακτης ανάγκης που έχει ορίσει ο χρήστης. Η εφαρμογή «Are You Dead?» έχει γίνει viral, καθώς όλο και περισσότεροι νέοι Κινέζοι επιλέγουν να ζουν μόνοι τους αντί να παντρευτούν και να κάνουν οικογένεια.
Ταυτόχρονα, ένας αυξανόμενος αριθμός ηλικιωμένων μένει απομονωμένος στα σπίτια του χωρίς συγγενείς κοντά τους για να τους φροντίζουν. Ο Wei-Jun Jean Yeung, ειδικός στην κοινωνική δημογραφία στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, δήλωσε ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για εφαρμογές που βοηθούν τα άτομα που ζουν μόνα τους.
«Καθώς η γονιμότητα μειώνεται, το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, οι γάμοι μειώνονται και τα ποσοστά διαζυγίων συνεχίζουν να αυξάνονται… όλα αυτά δημιουργούν την τάση των μονομελών νοικοκυριών», δήλωσε ο Yeung. «Η ανησυχία είναι πραγματική». Η Κίνα κατέγραψε το 2024 το τρίτο συνεχόμενο έτος μείωσης του πληθυσμού της. Το 2023, παραχώρησε τον τίτλο της μεγαλύτερης χώρας του κόσμου στην Ινδία.

Η εφαρμογή απαιτεί από τους χρήστες να «κάνουν check-in» πατώντας ένα κουμπί και ειδοποιεί έναν επαφή έκτακτης ανάγκης εάν δεν το κάνουν για δύο ημέρες © FT montage/Farknotp/Dreamstime
Όλο και περισσότεροι ηλικιωμένοι ζουν μόνοι, ενώ υπάρχουν λιγότεροι νέοι για να τους φροντίσουν, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, όπου πολλοί άνθρωποι σε ηλικία εργασίας έχουν μεταναστεύσει στις πόλεις. Εν τω μεταξύ, όλο και περισσότεροι νέοι επιλέγουν να παραμείνουν ανύπαντροι και να ζουν μόνοι ή να παντρεύονται αργότερα και να κάνουν λιγότερα παιδιά.
Το ποσοστό των μονομελών νοικοκυριών στην Κίνα αυξήθηκε στο 19,5% το 2024, σε σύγκριση με το 7,8% δύο δεκαετίες νωρίτερα, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Ένας από τους τρεις νέους συνδημιουργούς της εφαρμογής, ο οποίος αυτοαποκαλείται Lyu, δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι οι χρήστες-στόχος της εφαρμογής είναι νέοι που ζουν μόνοι στις μεγαλύτερες πόλεις, ιδίως νέες γυναίκες ηλικίας περίπου 25 ετών.
Αυτοί οι άνθρωποι ήταν πιθανό να «νιώθουν έντονη μοναξιά λόγω της έλλειψης ανθρώπων με τους οποίους να επικοινωνούν… συνοδευόμενη από… ανησυχίες για απρόβλεπτα γεγονότα που συμβαίνουν χωρίς να το γνωρίζει κανείς», είπε ο Lyu. Ο Biao Xiang του Ινστιτούτου Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Max Planck είπε ότι οι νέοι Κινέζοι μεγάλωσαν με την πεποίθηση ότι αν επιδίωκαν με αποφασιστικότητα τους στόχους τους, θα πετύχαιναν.
Αλλά αυτή η οπτική έχει καταρριφθεί από την επιβράδυνση της οικονομίας και τη μείωση των ευκαιριών εργασίας. Η εγγραφή στην εφαρμογή ήταν ένας τρόπος έκφρασης ήσυχου πεσιμισμού, παρόμοιος με άλλες τάσεις που έχουν σαρώσει τη νεότερη γενιά, όπως το tang ping, ή «να ξαπλώνεις», και το bailan, ή «άσε το να σαπίσει», που σηματοδοτούν την παύση της προσπάθειας μπροστά σε μια απελπιστική κατάσταση.
«Όταν κατεβάζουν αυτή την εφαρμογή, το ερμηνεύω ως μια μορφή συλλογικής εγκατάστασης τέχνης. Στην πραγματικότητα εκφράζουν μια ορισμένη σύγχυση και ένα ορισμένο άγχος», είπε ο Xiang. Πολλοί σχολιαστές, ωστόσο, είπαν ότι η εφαρμογή μπορεί να έχει μεγαλύτερη πρακτική σημασία για τους ηλικιωμένους, αν και οι πολύ ηλικιωμένοι που ζουν σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές μπορεί να δυσκολεύονται να τη χρησιμοποιήσουν.
Η Yeung από το NUS είπε ότι αυτή και παρόμοιες εφαρμογές, όπως οι οθόνες σε ψυγεία και τηλεοράσεις που μπορούν να ανιχνεύσουν αν δεν χρησιμοποιούνται τακτικά και στη συνέχεια να στείλουν συναγερμό στους συγγενείς, θα γίνουν πιο σημαντικές καθώς ο πληθυσμός της Κίνας και άλλων χωρών γερνάει.
«Το να ζεις μόνος δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι μοναχικοί, αλλά σίγουρα υπάρχει ο κίνδυνος να απομονωθούν από άλλα μέρη της κοινωνίας. Επομένως, υπάρχει ανάγκη να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να συνδεθούν και να συμμετέχουν κοινωνικά σε μια κοινότητα», είπε.
Οι τοπικοί σχολιαστές επαίνεσαν την εφαρμογή, αλλά αμφισβήτησαν τη χρήση της λέξης «θάνατος» στο κινεζικό της όνομα. Στο διεθνές κατάστημα της Apple, η εφαρμογή είναι καταχωρημένη με το όνομα Demumu.
Ο Hu Xijin, εθνικιστής αρθρογράφος, δήλωσε: «Προτείνω να αλλάξει το όνομά της σε «Είσαι ζωντανός;» καθώς αυτό θα προσφέρει μεγαλύτερη ψυχολογική άνεση στους ηλικιωμένους που τη χρησιμοποιούν». Ωστόσο, ο δημιουργός της εφαρμογής Lyu δήλωσε ότι το τρέχον όνομα δεν είχε την πρόθεση να είναι «κακό». «Μας υπενθυμίζει να εκτιμούμε το παρόν», πρόσθεσε ο Lyu.
Απόδοση – Επιμέλεια: ΤΑΤΙΑΝΗ ΣΑΓΙΕΧ





