Η Mercosur (Mercado Común del Sur) δεν ήταν έμπνευση ενός προσώπου, αλλά ένα γεωπολιτικό project. Ιδρύθηκε το 1991 με τη Συνθήκη του Asunción από Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη, με πολιτικούς πατέρες τον Carlos Menem και τον Fernando Collor de Mello.
- Ο στόχος δεν ήταν μόνο οικονομικός, ήταν η μείωση δασμών και η προσέλκυση κεφαλαίων. Η σταθεροποίηση Αργεντινής–Βραζιλίας μετά από δεκαετίες ανταγωνισμού. Η Γεωπολιτική αυτονομία της Νότιας Αμερικής απέναντι σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Με απλά λόγια, μία ένωση για να μην είναι κανείς μόνος του.
Την Παρασκευή, η ΕΕ ενέκρινε τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία της ιστορίας της. Μια συμφωνία που σέρνεται από το 1999, έκλεισε “στα χαρτιά” το 2019 και κόλλησε πολιτικά λόγω της Γαλλίας και των αγροτικών λόμπι, των περιβαλλοντικών ενστάσεων επί Bolsonaro και των φόβων κατάρρευσης ευρωπαίων αγροτών
- Η δυναμική άλλαξε το 2023 με πιο “πράσινη” κυβέρνηση στη Βραζιλία. Τον Δεκέμβριο του 2024 η von der Leyen υπέγραψε, αλλά το δύσκολο ήταν αλλού και συγκεκριμένα το Συμβούλιο της ΕΕ.* Χρειάστηκε μέχρι το 2026 για να μαζευτεί η πλειοψηφία. * Η Ιταλία ήταν ο ρυθμιστής που τελικά πείστηκε με ανταλλάγματα. Αυτό λέγεται σκληρή πολιτική πραγματικότητα, όχι “ευρωπαϊκή ενότητα”.
Τι πραγματικά όμως κερδίζει η ΕΕ:
- Η συμφωνία σημαίνει το άνοιγμα αγοράς Mercosur σε ευρωπαϊκά βιομηχανικά προϊόντα
- Διαφοροποίηση εμπορίου σε εποχή γεωπολιτικής αστάθειας
- Πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά για ενεργειακή μετάβαση
- Εξοικονόμηση 4 δισ. € ετησίως για εξαγωγείς. Δεν είναι τυχαίο ότι Γερμανία και Ισπανία ήταν μπροστάρηδες. Η βιομηχανία μίλησε – και κέρδισε.
Τι κερδίζει το Mercosur
- Πρόσβαση στην πιο πλούσια αγορά του κόσμου
- Ενίσχυση εξαγωγών αγροτικών προϊόντων & πρώτων υλών
- Ευρωπαϊκές επενδύσεις
- 1,88 δισ. € από το Global Gateway για πράσινη & ψηφιακή μετάβαση
Για τη Νότια Αμερική, αυτή η συμφωνία είναι γεωπολιτικό upgrade.
Γιατί αντιδρούν – και όχι άδικα
Η αντίδραση στην Ευρώπη έχει πυρήνα:
- Αγρότες vs πολυεθνικές1
- Φόβος για φθηνό βοδινό, πουλερικά, σόγια
- Περιβαλλοντική καταστροφή στον Αμαζόνιο
Η Γαλλία, μαζί με Πολωνία, Αυστρία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, προσπάθησε να το μπλοκάρει.
Απέτυχαν.
Και όμως: ** Οι εισαγωγές βοδινού περιορίζονται σε 99.000 τόνους, με δασμούς 7–12%
που είναι μόλις 1,6% της ευρωπαϊκής παραγωγής. Άρα ο φόβος είναι πραγματικός, αλλά όχι ανεξέλεγκτος.
Η Ιταλία πήρε:
- Πρόσβαση σε 45 δισ. € αγροτικής χρηματοδότησης
- Μειωμένους δασμούς σε λιπάσματα
- Δικλείδες ασφαλείας για αναστολή εισαγωγών
Κλασικό ευρωπαϊκό deal: όχι αρχές – ισοζύγια.
Νικητές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- Γερμανία – Ισπανία
- Mercosur
- Πολυεθνικές και εξαγωγείς
Ηττημένοι
- Emmanuel Macron (πολιτικά εκτεθειμένος)
- Ευρωπαίοι μικροί αγρότες
- Αγροτικές περιφέρειες χωρίς επαρκή στήριξη
Και δεν τελείωσε εδώ:
*** Η συμφωνία πάει Ευρωκοινοβούλιο
*** Εκεί η μάχη θα είναι σκληρή και οριακή
Ελλάδα: Το ζύγι είναι μικτό, αλλά όχι χαμένο. Η Ελλάδα δεν είναι θεατής.
Θετικά: Πρόσβαση σε αγορές Mercosur για ελαιόλαδο, φρούτα, βιομηχανικά προϊόντα, διαφοροποίηση εμπορίου, κρίσιμα ορυκτά για ενέργεια και επενδύσεις
Αρνητικά: Πίεση σε γαλακτοκομικά, κρέατα, αγροτικά εισοδήματα.
****
Φέτα & προιόντα ΠΟΠ: η ουσία πίσω από τον θόρυβο
Η συμφωνία προστατεύει 344 ευρωπαϊκά ΠΟΠ/ΠΓΕ, εκ των οποίων 21 ελληνικά:
φέτα, ελαιόλαδο, Καλαμών, κρόκος Κοζάνης, τσίπουρο, ρετσίνα κ.ά.
** Στις αγορές Mercosur:
- η “φέτα” δεν θα μπορεί να είναι generic
- τα ΠΟΠ προϊόντα πωλούνται 2–3 φορές ακριβότερα
** Όμως υπάρχει 7ετής μεταβατική ρήτρα:
- Παλιές “φέτες” σε Αργεντινή–Βραζιλία–Ουρουγουάη συνεχίζουν
- Υποχρεωτική ένδειξη χώρας προέλευσης
- Κίνδυνος σύγχυσης καταναλωτή
Μετά τα 7 χρόνια: Πλήρης και αποκλειστική προστασία ελληνικής φέτας
- Η συμφωνία δεν είναι τέλεια, αλλά είναι πολύ καλύτερη από το χάος. Ενισχύει στρατηγικά την ΕΕ ενόψει προστατευτισμού των ΗΠΑ. Δίνει πραγματική προστασία στα ελληνικά ΠΟΠ. Απαιτεί στενή παρακολούθηση & στήριξη αγροτών. Οι Έλληνες παραγωγοί δικαίως είναι επιφυλακτικοί, αλλά χωρίς συμφωνία η φέτα θα έμενε “λευκό τυρί” στον κόσμο.
Η πολιτική είναι συμβιβασμός ισχύος, όχι συναισθημάτων. Κέρδος υπάρχει για όλους μας, τουλάχιστον εν μέρει.
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
