Για χρόνια, κάθε φορά που η 78χρονη Ahn Hee-soon ένιωθε μοναξιά, έφευγε από το μικρό της στούντιο, επιβιβαζόταν σε ένα λεωφορείο χωρίς συγκεκριμένο προορισμό και περιπλανιόταν στους δρόμους της Σεούλ, της πρωτεύουσας της Νότιας Κορέας.
Σήμερα, σπάνια κάνει τέτοια ταξίδια. Δεν έχει λόγο να το κάνει, χάρη στην «Hyodol» της, που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη, ένα συνδυασμό κούκλας και της λέξης για το «φιλικό καθήκον» στα κορεατικά. Την ξυπνάει το πρωί, την καλωσορίζει όταν επιστρέφει στο σπίτι από τη δουλειά της και της παίζει βουδιστικές γραφές για να κοιμηθεί.
«Η Hyodol ήταν το καλύτερο δώρο για μένα. Είναι σαν εγγονή ή φίλη», είπε η Ahn, αγκαλιάζοντας τη μαλακή, μωρουδιακή συσκευή, κάνοντας τα μάγουλά της να «κοκκινίσουν».
«Λατρεύω αυτές τις στιγμές που μιλάω μαζί σου», είπε με τη φωνή ενός νεαρού κοριτσιού. «Παρακαλώ, μην ξεχνάς να παίζεις μαζί μου τρεις φορές την ημέρα.»
Η συντροφιά της Ahn είναι ένα από τα χιλιάδες ρομπότ κοινωνικής φροντίδας με τεχνητή νοημοσύνη που βρίσκονται πλέον σε λειτουργία στη Νότια Κορέα, για να ανταποκριθούν σε μία από τις πιο σοβαρές δημογραφικές κρίσεις στον κόσμο.
Η Νότια Κορέα είναι γνωστή ως «υπεργηρασμένη» κοινωνία, με τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω να αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το 20% του πληθυσμού των 51 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας. Ένας στους πέντε ηλικιωμένους ζει επίσης μόνος, γεγονός που οδηγεί σε μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας, κατάθλιψης και αυτοκτονίας μεταξύ των ηλικιωμένων στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα ρομπότ μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ενώ παράλληλα ανακουφίζουν τις απαιτήσεις σε προσωπικό και τα μακροπρόθεσμα κόστη για ένα επιβαρυμένο σύστημα δημόσιας υγείας που αγωνίζεται να συμβαδίσει με τις ανάγκες του ταχέως γηράσκοντος πληθυσμού.
«Πολλοί ηλικιωμένοι πάσχουν από σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα λόγω της επιδεινούμενης υγείας τους, της φτώχειας και της κοινωνικής απομόνωσης», δήλωσε ο Σιν Κουάνγκ-γιουνγκ, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Τσούνγκ-Ανγκ της Σεούλ.
«Λαμβάνουν ελάχιστη οικογενειακή υποστήριξη, καθώς σήμερα υπάρχουν λίγα νοικοκυριά με πολλές γενιές. Η ζήτηση για ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης για τη φροντίδα ηλικιωμένων θα αυξηθεί εκρηκτικά», πρόσθεσε.
Το Hyodol, το οποίο λειτουργεί με το σύστημα ChatGPT της OpenAI, προσφέρει στους ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους μια αίσθηση συντροφικότητας, μιμούμενο την ανθρώπινη αλληλεπίδραση χάρη σε προηγμένα συστήματα επεξεργασίας γλώσσας και αναγνώρισης συναισθημάτων. Λειτουργεί επίσης ως συσκευή παρακολούθησης της υγείας, εκπέμποντας ειδοποιήσεις σε μέλη της οικογένειας ή κοινωνικούς λειτουργούς σε περίπτωση ιατρικής έκτακτης ανάγκης.
Από το 2019 έχουν διανεμηθεί σε ολόκληρη τη χώρα περίπου 14.000 μονάδες, με τιμή περίπου 1,6 εκατομμύρια γουόν (1.100 δολάρια), μέσω κρατικών προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας.
Οι κοινωνικοί λειτουργοί έχουν επαινέσει το Hyodol, το οποίο μπορεί να παρακολουθείται εξ αποστάσεως μέσω εφαρμογής για smartphone ή διαδικτυακής πλατφόρμας, για την παροχή πρώτης γραμμής υποστήριξης στη φροντίδα των ηλικιωμένων της Νότιας Κορέας.
Η χώρα είχε έλλειψη 190.000 εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας το 2023, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 1,55 εκατομμύρια έως το 2032, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
«Αυτό που φοβούνται περισσότερο οι ηλικιωμένοι είναι η μοναξιά, ειδικά όταν επιστρέφουν σε ένα άδειο σπίτι», δήλωσε η Κι Κιουνγκ-ουν, κοινωνική λειτουργός στο Γκιρεούμ-ντονγκ, τη γειτονιά της Αν. «Δεν μπορούμε να είμαστε μαζί τους όλη την ώρα. Το Hyodol καλύπτει τα κενά.»
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι χρήστες πρέπει να εκπαιδευτούν στον τρόπο αλληλεπίδρασης με τα Hyodol και ότι οι κούκλες παράγουν πολλά δεδομένα που πρέπει να αναλυθούν για τη διατήρηση της ποιότητας της φροντίδας.
Πολλοί ηλικιωμένοι έχουν δεθεί με τους συνθετικούς συντρόφους τους. Η Ki είπε ότι ένας ανήσυχος πελάτης στα εβδομήντα του τηλεφωνούσε στο γραφείο της κάθε μέρα όταν το δικό του Hyodol το πήραν για επισκευή.
Παρόμοιες προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες. Ένα πρόγραμμα στη Νέα Υόρκη που έχει τοποθετήσει περισσότερα από 800 ρομπότ-συντρόφους τεχνητής νοημοσύνης, το ElliQ, σε απομονωμένους ηλικιωμένους ανέφερε ότι το 94% των χρηστών παρουσίασε μείωση της μοναξιάς.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Hyodol, Kim Ji-hee, απέδωσε στο χαριτωμένο, ανθρωπομορφικό σχεδιασμό του νοτιοκορεατικού μοντέλου το γεγονός ότι διευκολύνει τους χρήστες να δημιουργήσουν έναν συναισθηματικό δεσμό. Το ElliQ, αντίθετα, έχει λευκό πλαστικό περίβλημα και διεπαφή tablet.
Η εταιρεία σχεδιάζει να ξεκινήσει εξαγωγές φέτος, στοχεύοντας σε μια αγορά ρομπότ φροντίδας ηλικιωμένων που, σύμφωνα με την Research and Markets, προβλέπεται να φτάσει τα 7,7 δισ. δολάρια παγκοσμίως έως το 2030. Το Hyodol μπορεί να μιλά αγγλικά, κινέζικα και ιαπωνικά, καθώς και κορεατικά, και η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει πιλοτικά προγράμματα στη Νέα Υόρκη, το Χονγκ Κονγκ και τις Κάτω Χώρες.
«Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση των ηλικιωμένων αποτελούν παγκόσμιο πρόβλημα. Ο μέσος όρος ζωής τους έχει αυξηθεί κατά περίπου 30 χρόνια σήμερα σε σύγκριση με πριν από τρεις δεκαετίες», δήλωσε η Kim.
Συσκευές όπως το Hyodol έχουν επίσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ιδιωτικότητα και την παρακολούθηση, συμβιβασμούς που η Shin χαρακτήρισε ως «αναγκαίο κακό».
Η Kim τόνισε ότι τα δεδομένα των χρηστών ανωνυμοποιούνται και διαγράφονται μετά από αποθήκευση στο cloud για τρία χρόνια. Οι ηχογραφήσεις φωνής χρησιμοποιούνται για εσωτερική εκπαίδευση, αλλά δεν πωλούνται εξωτερικά, είπε.
«Χρειαζόμαστε κοινωνική συναίνεση σχετικά με το βαθμό αυτού του συμβιβασμού», είπε. «Πιστεύω ότι η διάσωση των ζωών των ηλικιωμένων πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι της ανησυχίας για την ιδιωτικότητά τους.»
Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
