Το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου δεν θα εξαρτάται από το Στενό του Ορμούζ

Μια νέα υποδομή κατασκευάζεται με ταχείς ρυθμούς για να παρακάμψει αυτό το στρατηγικό σημείο συμφόρησης και να διασφαλίσει την παγκόσμια ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια

Ο συγγραφέας είναι ειδικός απεσταλμένος των ΗΑΕ για θέματα επιχειρήσεων και φιλανθρωπίας

Οι αναλυτές σε όλο τον κόσμο πέρασαν τον τελευταίο μήνα καταγράφοντας τις επιπτώσεις της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ: διαταραγμένες ναυτιλιακές διαδρομές, ραγδαία αύξηση των ασφαλίστρων και διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εντός της περιοχής ξεδιπλώνεται μια διαφορετική ιστορία — μια ιστορία που θα διαρκέσει περισσότερο από οποιαδήποτε εκεχειρία ή κλιμάκωση ακολουθήσει. Ένα μοντέλο εμπορίου και υποδομών 50 ετών αναδιαμορφώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Πέρασα τον τελευταίο μήνα σε συζητήσεις με εκατοντάδες επιχειρηματικούς ηγέτες και ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους του Κόλπου σχετικά με την κρίση και το τι θα ακολουθήσει. Η συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί — από τη διαχείριση της άμεσης κρίσης στον επανασχεδιασμό των συστημάτων που δημιούργησαν αυτή την ευπάθεια εξ αρχής.

Η κλίμακα αυτής της ευπάθειας είναι συγκλονιστική. Το 30% των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου και το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται κανονικά από μια θαλάσσια οδό πλάτους 21 ναυτικών μιλίων. Το ένα τρίτο των εμπορευόμενων λιπασμάτων και σχεδόν το ήμισυ των παγκόσμιων εξαγωγών θείου εξαρτώνται από το ίδιο πέρασμα, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.

Το ίδιο ισχύει και για σημαντικούς όγκους αλουμινίου και ηλίου — το τελευταίο απαραίτητο για την κατασκευή ημιαγωγών και την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τεχνητής νοημοσύνης. Η συγκέντρωση τόσο μεγάλου όγκου παγκόσμιου εμπορίου μέσω ενός μοναδικού αμφισβητούμενου διαδρόμου αποτελεί μια ανωμαλία που ο κόσμος ανέχεται εδώ και δεκαετίες. Αυτή η ανοχή έχει πλέον τελειώσει.

Όσοι επενδύουν στην ανθεκτικότητα μετά το Ορμούζ κατασκευάζουν την εμπορική υποδομή του μέλλοντος. Τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα και η διευρυμένη χωρητικότητα των αγωγών προσφέρουν έναν εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο. Η ανατολική ακτή των ΗΑΕ παρέχει λιμάνια βαθέων υδάτων και διαδρομές αγωγών που συνδέουν τους παραγωγούς του Κόλπου με τον Ινδικό Ωκεανό. Οι εξελίξεις του Ομάν στο Ντουκμ και το Σοχάρ βρίσκονται αρκετά μακριά από το στενό. Εμπορεύματα και ενέργεια μεταφέρονται ήδη μέσω αυτών των διαδρομών — σε ορισμένες περιπτώσεις μέσω διασυνοριακών χερσαίων γεφυρών που θα φαινόταν απίθανο πριν από λίγους μήνες.

Η Μέση Ανατολή διαθέτει επίσης μια σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτη κληρονομιά: υποδομές αγωγών που κατασκευάστηκαν σε προηγούμενες κρίσεις και παρέμειναν αχρησιμοποίητες για δεκαετίες, οδικούς και σιδηροδρομικούς διαδρόμους, διασυνοριακά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και συστήματα ύδρευσης που εκτείνονται πέρα από τα καθιερωμένα δίκτυα.

Με ανανεωμένη συνεργασία, αυτά τα περιουσιακά στοιχεία θα μπορούσαν να ενισχύσουν την περιφερειακή συνδεσιμότητα με τις παγκόσμιες αγορές. Η κρίση επιτυγχάνει αυτό που δεν κατάφεραν χρόνια συνόδων κορυφής — δημιουργεί τις συνθήκες για πραγματική ενδοπεριφερειακή οικονομική ολοκλήρωση. Κράτη των οποίων οι σχέσεις ήταν τεταμένες μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, τώρα βρίσκουν κοινό σκοπό.

Η αναδρομολόγηση του βασικού εμπορίου μακριά από ένα μοναδικό σημείο συμφόρησης μειώνει τους κινδύνους όχι μόνο για τις οικονομίες της περιοχής αλλά και για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Για την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική, αυτό σημαίνει λιγότερες διαταραχές στην προσφορά και πιο αξιόπιστη πρόσβαση σε κρίσιμους πόρους. Για τους επενδυτές και τους ιδιωτικούς φορείς ανάπτυξης υποδομών, αυτό αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία μιας γενιάς να συμβάλουν στην κατασκευή των διαδρόμων που θα μεταφέρουν το παγκόσμιο εμπόριο του επόμενου μισού αιώνα.

Οι πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον Κόλπο το βλέπουν αυτό καθαρά και προετοιμάζονται για το τι θα ακολουθήσει. Για πολλές, η ανησυχία δεν είναι μόνο η τρέχουσα αναστάτωση· είναι το αν θα βρίσκονται σε καλή θέση για να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη.

Όπως γνωρίζουμε από πρώτο χέρι εδώ στα ΗΑΕ, έχοντας βιώσει επιθέσεις στο έδαφός μας, τίποτα από όλα αυτά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με ροζ γυαλιά. Οι ευπάθειες είναι άμεσες και η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει πηγή βαθιάς ανησυχίας. Ωστόσο, η πορεία της περιοχής έχει πλέον καθοριστεί και δεν θα αντιστραφεί.

Όπως και αν επιλυθεί η τρέχουσα κρίση, καμία κυβέρνηση δεν θα επιστρέψει σε μια στάση στρατηγικής εξάρτησης από ένα στενό πέρασμα που ελέγχεται από έναν απρόβλεπτο γείτονα. Οι αγωγοί θα επεκταθούν. Η λιμενική χωρητικότητα θα αναπτυχθεί. Τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τα συστήματα ύδρευσης και οι εμπορικοί διάδρομοι που συνδέουν τις οικονομίες της περιοχής θα τυποποιηθούν.

Ο κόσμος παρακολουθεί αυτό που καταστρέφεται. Θα πρέπει να δώσει ίση προσοχή σε αυτό που χτίζεται.

Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο