Η προσπάθεια της ΕΕ να αμβλύνει τις εμβληματικές πολιτικές της για το κλίμα στο όνομα της ανταγωνιστικότητας ανατρέπει την πράσινη μετάβαση, επιβραβεύοντας τις καθυστερημένες βιομηχανίες και τιμωρώντας τις εταιρείες και τις χώρες που έδρασαν νωρίς για να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Η υποχώρηση έχει ήδη πλήξει κρίσιμα τμήματα της πράσινης νομοθεσίας της Ένωσης, που καλύπτει την αποδάσωση και τις αλυσίδες εφοδιασμού, και έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στο σύστημα εμπορίας εκπομπών, τον ακρογωνιαίο λίθο της κλιματικής στρατηγικής της Ευρώπης από το 2005.
Καθώς οι ηγέτες της ΕΕ προσπαθούν να ρίξουν μια σωσίβια λέμβο στην προβληματική βιομηχανική βάση της Ένωσης, αρκετοί πιέζουν για την αποδυνάμωση του ETS, το οποίο επιβάλλει στις εταιρείες χρέωση ανά τόνο εκπεμπόμενου άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι η τιμή αυτή επιβαρύνει το υψηλό κόστος της ενέργειας και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα. Μόνο τα πολιτικά μηνύματα έχουν αναστατώσει τους επενδυτές.
Η Tata Steel Netherlands και η περιβαλλοντική ΜΚΟ Natuur & Milieu κάλεσαν τη Χάγη να υπερασπιστεί το σύστημα οριοθέτησης και εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών © Peter Boer/Bloomberg
Μια ασαφής πρόταση του Γερμανού καγκελαρίου Friedrich Merz τον Φεβρουάριο ότι το σύστημα πρέπει να αναμορφωθεί προκάλεσε πτώση των τιμών του άνθρακα από το υψηλό των δύο ετών των 92 ευρώ ανά τόνο, μετά από αγορές από hedge funds, σε επίπεδα κάτω των 70 ευρώ. Η Ιταλία ανέβασε τον πήχη την Πέμπτη, όταν ο υπουργός Βιομηχανίας της ζήτησε την αναστολή του ETS εν αναμονή «εξονυχιστικής αναθεώρησης».
Χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχική Δημοκρατία εξασφάλισαν επίσης την αναβολή ενός ξεχωριστού συστήματος που θα επιβάλλει τέλη στα νοικοκυριά και τις οδικές μεταφορές για τις εκπομπές από το 2027. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει παγκόσμια οικονομική δύναμη αν οι εταιρείες μας βρίσκονται σε δομικό μειονέκτημα», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Βελγίου Bart De Wever μετά από μια συνάντηση ηγετών όπου συζήτησαν τρόπους για την τόνωση της ανάπτυξης.
Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαλάρωσε την ιστορική απαγόρευση των νέων κινητήρων εσωτερικής καύσης από το 2035, προκειμένου να κατευνάσει τη Γερμανία, την Ιταλία και αρκετές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που ανησυχούν για τις απολύσεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Για τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες που έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά σε καθαρότερες τεχνολογίες, η αλλαγή αυτή κινδυνεύει να ανατρέψει τους όρους βάσει των οποίων έγιναν αυτές οι επενδύσεις.
Η συζήτηση για το ETS, σύμφωνα με τον Thomas Pellerin-Carlin, Γάλλο βουλευτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα μπορούσε γρήγορα να μετατραπεί σε «μια βαθύτερη πολιτική διαμάχη για το μελλοντικό ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης: νοσταλγία για τα ορυκτά καύσιμα έναντι ηγετικής θέσης στις καθαρές τεχνολογίες».
Η Δανία, η Φινλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα από κοινού «πολιτική σταθερότητα και προβλεψιμότητα» στην κλιματική πολιτική της Ένωσης, αντιτιθέμενες σε περαιτέρω αλλαγές κατά την αναθεώρηση του ETS αργότερα φέτος. Σε μια ασυνήθιστη κοινή επιστολή αυτό το μήνα, η Tata Steel Netherlands και η περιβαλλοντική ΜΚΟ Natuur & Milieu κάλεσαν τη Χάγη να υπερασπιστεί το σύστημα «cap-and-trade».
Ο Donal O’Riain, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας πράσινου τσιμέντου Ecocem, δήλωσε ότι η εταιρεία ξεκίνησε ένα «πρόγραμμα επενδύσεων πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ» © Ecocem
Οι εταιρείες που επενδύουν σε «τεχνολογίες με μέλλον, όπως ο πράσινος χάλυβας, τα πράσινα χημικά και η ηλεκτροκίνηση, χρειάζονται μακροπρόθεσμες, σταθερές πολιτικές», ανέφεραν. Διπλωμάτες από τη Σουηδία προσπάθησαν επίσης να υπερασπιστούν την πρόθεση της ΕΕ να απαγορεύσει τους κινητήρες εσωτερικής καύσης, δεδομένης της προόδου των σουηδικών κατασκευαστών αυτοκινήτων Volvo και Scania προς τους ηλεκτρικούς κινητήρες.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και βιομηχανίες που διαμαρτύρονται για την πράσινη ατζέντα της ΕΕ «κάνουν λάθος διάγνωση», επισημαίνοντας αντίθετα «μια τεράστια έλλειψη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη».
«Το ETS και η κλιματική πολιτική παίζουν κάποιο ρόλο, αλλά είναι δευτερεύον… Αν κάνουμε πίσω στο ETS, διακινδυνεύουμε να υποστούν μειονέκτημα ορισμένες χώρες και εταιρείες που συμμορφώθηκαν και βασίστηκαν στο πλαίσιο», πρόσθεσαν. Η ανατροπή της πολιτικής κινδυνεύει να διαιρέσει περαιτέρω την ενιαία αγορά της ΕΕ, προειδοποίησαν διπλωμάτες της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι τα κράτη μέλη που υποστηρίζουν τις βασικές κλιματικές πολιτικές εξετάζουν το ενδεχόμενο να δράσουν σε εθνικό επίπεδο.
Η αναθεώρηση του ETS αναμένεται το καλοκαίρι, αλλά τα πολιτικά μηνύματα ήδη προκαλούν νευρικότητα στις αγορές. Ο Marcus Ferdinand, διευθυντής αναλύσεων της εταιρείας ανάλυσης Veyt, δήλωσε ότι το κεφάλαιο «καίγεται» αυτό το μήνα, καθώς η απομάκρυνση από την προβλέψιμη κλιματική πολιτική έχει οδηγήσει σε συμπίεση των θέσεων και πτώση των τιμών.
Τόσο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen όσο και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa έχουν υπερασπιστεί το σύστημα ETS.
Αντί για μια συνολική μεταρρύθμιση, οι αξιωματούχοι της ΕΕ εξετάζουν στοχευμένες αλλαγές στο ETS για να βοηθήσουν τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες που επηρεάζονται περισσότερο από το κόστος του.
Ωστόσο, οι εταιρείες που έχουν δώσει προτεραιότητα στην αποκαρβονισμοποίηση στο επιχειρηματικό τους μοντέλο είναι σε εγρήγορση.
Ο Donal O’Riain, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας πράσινου τσιμέντου Ecocem, δήλωσε ότι «με βάση μια σαφή πολιτική πορεία, έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα πρόγραμμα επενδύσεων πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Εάν αυτή η πορεία εξασθενήσει, όσοι έχουν επενδύσει αναλαμβάνουν μεγαλύτερο κίνδυνο, ενώ όσοι καθυστερούν ανταμείβονται».
Οι εταιρείες λιπασμάτων έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την κίνηση της Επιτροπής να αναστείλει ενδεχομένως τον φόρο άνθρακα στα σύνορα (CBAM) εάν οι τιμές αυξηθούν υπερβολικά για τους αγρότες.
Η αβεβαιότητα σχετικά με το αν μια τέτοια αναστολή θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες βιομηχανίες που καλύπτονται από τον φόρο πλήττει την εμπιστοσύνη, δήλωσε η Heidi Peltonen, αντιπρόεδρος βιωσιμότητας στην εταιρεία παραγωγής πράσινου χάλυβα Outokumpu.
«Εάν η Ευρώπη διστάσει σχετικά με το CBAM ή αποδυναμώσει το ETS, στέλνει λάθος μήνυμα: ότι οι πρωτοπόροι ενδέχεται να μην ανταμειφθούν».
Ο Pierre-Etienne Franc, ιδρυτής της Hy24, του μεγαλύτερου ιδιωτικού επενδυτή σε έργα υδρογόνου στον κόσμο, δήλωσε: «Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση την ηγετική θέση της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας και του κλίματος, ενώ αυτές οι πολιτικές είναι ακριβώς εκείνες που μπορούν να προσελκύσουν νέες επενδύσεις και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας — κάτι που τελικά επιθυμούν όλοι».
Απόδοση – Επιμέλεια: Τατιανή Σάγιεχ
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
