Το Ολλανδικό δικαστήριο είναι πλέον πολύ κοντά στο να επιδικάσει υπέρ της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης Α.Ε. (ΖΜΘ) τουλάχιστον 83 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση, που θα οφείλουν από κοινού η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία (Αθ.Ζυθ.) για την παράνομη καταχρηστική συμπεριφορά της τελευταίας στην Ελληνική επικράτεια, αναφέρει σε ανακοίνωσή της η εταιρεία που παράγει τη μπύρα «Βεργίνα».
Κρίσιμο βήμα για την αποζημίωση
Στις 18 Φεβρουαρίου, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ εξέδωσε σημαντικότατη ενδιάμεση απόφαση σχετικά με την ποσοτικοποίηση της αποζημίωσης στη δικαστική διένεξη της ΖΜΘ, με σήμα της στην Ελληνική αγορά μπύρας τη μπύρα Βεργίνα, κατά της Heineken και της θυγατρικής αυτής, Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (με σήματα της στην Ελληνική αγορά μπύρας όπως ΑΛΦΑ, ΜΑΜΟΣ, ΝΥΜΦΗ κ.α.).
Η υπόθεση εκκίνησε με την απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού (Επ.Αντ.) που δημοσιεύτηκε το 2015 (Αρ. Αποφ.: 590/2014), η οποία διαπίστωσε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά μπύρας για 16 έτη, προβαίνοντας κυρίως σε πρακτικές αποκλεισμού κατά των ανταγωνιστών της, όπως η μπύρα Βεργίνα της ΖΜΘ. Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης της Επ.Αντ. ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία απορρίφθηκε στην ουσία της (επιτυγχάνοντας μόνο μείωση 17% του προστίμου). Επίσης, προσέφυγε με αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου και αυτή απορρίφθηκε.
Η ΖΜΘ, για τη ζημία που υπέστη από την παράβαση αυτή, άσκησε αγωγή αποζημίωσης ενώπιον των Ολλανδικών δικαστηρίων κατά της Αθ.Ζυθ. και της μητρικής της, Heineken. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ έχει ήδη αποφανθεί ότι δεσμεύεται από την απόφαση της Επ.Αντ. και ότι η Heineken και η Αθ.Ζυθ. είναι αλληλέγγυα και εις ολόκληρον υπεύθυνες για τις ζημίες που προέκυψαν από την παράβαση.
Ποσοτικοποίηση ζημίας – Τουλάχιστον 43 εκατ. ευρώ βασικές απώλειες
Η πρόσφατη (ενδιάμεση) απόφαση αφορά στον προσδιορισμό του ύψους της ζημίας της ΖΜΘ. Πιο συγκεκριμένα, το δικαστήριο δέχτηκε τη μεθοδολογία ποσοτικοποίησης της αποζημίωσης που έθεσε η Oxera ως οικονομικός εμπειρογνώμονας της ΖΜΘ, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς που υποστήριξαν η Heineken/Αθ.Ζυθ. και ο εμπειρογνώμονάς τους, εταιρεία CRA. Προς υποστήριξη της προσέγγισής του, το δικαστήριο παραπέμπει εκτενώς στην Απόφαση της Επ.Αντ. σχετικά με τη φύση και το εύρος της επίδικης καταχρηστικής συμπεριφοράς.
Με βάση την τρέχουσα εκτίμησή του, το δικαστήριο προσεγγίζει τις κύριες ζημίες που υπέστη η ΖΜΘ στο ύψος τουλάχιστον 43 εκατομμυρίων ευρώ. Προσθέτοντας τους νόμιμους τόκους, σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, η πλήρης αποζημίωση που αναμένεται να επιδικαστεί υπέρ της ΖΜΘ εκτιμάται ότι θα υπερβαίνει τα 83 εκατομμύρια ευρώ. Θα επιδικαστούν επίσης έξοδα εμπειρογνωμόνων, υπό την προϋπόθεση ότι τα έξοδα αυτά θα τεκμηριωθούν περαιτέρω από την ΖΜΘ. Και οι δύο πλευρές πρέπει να υποβάλουν τις διευκρινίσεις τους, μαζί με όποια σχετικά στοιχεία, έως τις 18 Μαρτίου 2026, ενόψει της οριστικής απόφασης.
Το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ δήλωσε ότι θα εκδώσει την οριστική απόφαση σχετικά με την αποζημίωση μετά την εκκρεμή έκδοση της απόφασης του Ανώτατου Ολλανδικού Δικαστηρίου επί της αναίρεσης που έχουν ασκήσει οι Αθ.Ζυθ. και Heineken σχετικά με το ζήτημα της δικαιοδοσίας. Η απόφαση αυτή αναμένεται εντός του μηνός Μαρτίου. Ο Ολλανδός Γενικός Εισαγγελέας έχει ήδη προτείνει προς το Ανώτατο Δικαστήριο ότι η αναίρεση της Heineken και της Αθ.Ζυθ. πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της, ενόψει της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) της 13ης Φεβρουαρίου 2025, σχετικά με τα ερωτήματα που υπέβαλε το Ανώτατο Δικαστήριο σε αυτό το θέμα (η απόφαση του ΔΕΕ δικαίωσε πλήρως τις θέσεις της ΖΜΘ).
Μήνυμα προς τις πολυεθνικές
Ο Δημήτρης Κρις (Demetri Chriss) από τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης δήλωσε: «Αυτή η απόφαση στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στην Heineken ότι τα ολλανδικά δικαστήρια δεν θα διστάσουν να επιδικάσουν σημαντικές αποζημιώσεις σε υποθέσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Ο προσδιορισμός των ζημιών που προκλήθηκαν από παράβαση 16 ετών δεν είναι εύκολη υπόθεση και είμαστε στην ευχάριστη θέση να αναφέρουμε ότι το δικαστήριο απέρριψε οριστικά την προσπάθεια της Heineken να αποφύγει να λογοδοτήσει για τις παράνομες συμπεριφορές της στην Ελλάδα.
Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι αναμένουμε το αποτέλεσμα της νέας έρευνας της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού (2023) σχετικά με καταχρηστικές πρακτικές στον κλάδο παραγωγής/εισαγωγής και διάθεσης ζύθου και αλκοολούχων ποτών στην Ελλάδα, στην περίοδο μετά την απόφαση του 2014.
Το γεγονός ότι οι θυγατρικές της Heineken στην Αυστρία, την Ουγγαρία, τις ΗΠΑ και αλλού κρίθηκαν πρόσφατα ένοχες για παρόμοιες καταχρηστικές συμπεριφορές υποδηλώνει μια εξαιρετικά προβληματική εταιρική κουλτούρα σε παγκόσμια κλίμακα. Η Heineken δεν φαίνεται να βελτιώνει τη συμπεριφορά της.
Οι αποφάσεις του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ καταδεικνύουν ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αντισταθούν έναντι φαινομενικά αήττητων πολυεθνικών και να επιβάλουν ένα δικαιότερο τοπίο ανταγωνισμού.»
Η Carlsberg και η θυγατρική της στην Ελλάδα, Ολυμπιακή Ζυθοποιία, έχουν επίσης καταθέσει αγωγές στο Άμστερνταμ κατά της Heineken και της Αθ.Ζυθ., καθιστώντας τες υπεύθυνες για ζημίες που προκάλεσαν οι καταχρηστικές συμπεριφορές τους στην ελληνική αγορά μπύρας.






