Βρετανία – Γαλλία – Γερμανία: Η ισχύς εν τη ενώσει για το καλό της Ευρώπης
- Οι Κιρ Στάρμερ, Εμανουέλ Μακρόν και Φρίντριχ Μερτς δημιούργησαν την Ε3.
Πρώτος στόχος να σώσουν την Ουκρανία από τα «νύχια» του Πούτιν, αλλά και από τις αλλοπρόσαλλες αποφάσεις του Τραμπ.
- Οι φιλοδοξίες τους, όμως, δεν σταματούν εκεί Πηγή: Protagon.gr
Οι Ευρωπαίοι αναζητούσαν τρόπους να στηρίξουν τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ώστε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες από το ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων των ΗΠΑ. Ο ίδιος φρόντισε να καλέσει τρεις συγκεκριμένους ανθρώπους, τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, προκειμένου να τους συμβουλευτεί.
- Αυτή ακριβώς η τριάδα, όπως αναλύει σε δημοσίευμά του ο Economist, συναντήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ, στο περιθώριο της συνόδου του G20, προκειμένου να καταρτίσει μια κοινή στρατηγική, ενώ έστειλαν τους συμβούλους εθνικής ασφάλειάς τους στη Γενεύη προκειμένου να συμμετάσχουν στις συνομιλίες με αμερικανικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες.
Αθόρυβα, η τριάδα αναδεικνύεται στη νέα κορυφαία ηγεσία της Ευρώπης. Στο παρελθόν υπήρξε το «δίδυμο» της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και του γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί. Αυτή η δυάδα είχε το παρατσούκλι «Μερκοζί». Η τριάδα θα μπορούσε, κατά τον Economist, να ονομαστεί « Μακμερζμερ» ή «Στερζκρόν». Βέβαια αυτό που έχει σημασία δεν είναι το όνομα που θα της δοθεί, αλλά το γεγονός ότι οι συνεργασία μεταξύ των τριών ηγετών –που αποφάσισαν να την ονομάσουν Ε3- είναι κάτι παραπάνω από στενή.
- Η συνεργασία αυτή δεν είναι θεσμοθετημένη ούτε βασισμένη σε προαποφασισμένη στρατηγική. Πρόκειται για μια άτυπη συμφωνία που προέκυψε επειδή φαίνεται να λειτουργεί. Αρχισε να εδραιώνεται όταν ο Μερτς ανέλαβε τα καθήκοντά του, τον Μάιο, και αφού η Βρετανία ψήφισε το 2024 μια κυβέρνηση που είχε ως προτεραιότητα την επαναφορά των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Μόλις λίγες ημέρες αφότου ο Μερτς έγινε καγκελάριος, η τριάδα πραγματοποίησε ένα ταξίδι 11 ωρών με τρένο στο Κίεβο – μια χειρονομία καθοριστική προκειμένου να συσφίξουν τις σχέσεις τους. Εκτοτε συμβουλεύονται ο ένας τον άλλον σχετικά με τη βοήθεια προς τον Ζελένσκι, τη διαχείριση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και την αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής για την Ευρώπη. Οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας –ο Τζόναθαν Πάουελ της Βρετανίας, ο Εμανουέλ Μπον της Γαλλίας και ο Γκίντερ Ζάουτερ της Γερμανίας– μιλούν αρκετές φορές την εβδομάδα.
- Στις 18 Νοεμβρίου ο Στάρμερ πέταξε στο Βερολίνο για να δειπνήσει με τον Μακρόν και τον Μερτς• συζήτησαν για την Ουκρανία, την ευρωπαϊκή ασφάλεια, το Ιράν και τη Γάζα, συμφωνώντας να συνεδριάζουν συχνότερα ως τριάδα. «Οι τρεις τους ταιριάζουν, εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον και νομίζω ότι συμμερίζονται την άποψη ότι, ακόμη κι αν υπάρχουν δεσμοί με τις ΗΠΑ, η ρωσική απειλή και το γεωπολιτικό πλαίσιο σημαίνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τη δική της ασφάλεια», σημειώνει, μιλώντας στον Economist, ο Μπενζαμέν Αντάντ, υπουργός Ευρώπης της Γαλλίας.
Η Ε3 έχει κατορθώσει να εντυπωσιάσει ακόμη και τον Τραμπ, όπως τουλάχιστον εκτιμά γερμανός αξιωματούχος. Από την πλευρά του, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεπουλ, την αποκάλεσε «λειτουργικό μυ της Ευρώπης». Η τριμερής εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2003, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών μετέβησαν μαζί στην Τεχεράνη για να διαπραγματευτούν με το Ιράν σχετικά με τις δραστηριότητές του στον εμπλουτισμό ουρανίου.
- Ομως από τότε που η Βρετανία ψήφισε την αποχώρηση από την ΕΕ, το 2016, η σχέση μεταξύ των ηγετών των τριών χωρών δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή. Η αναβίωση της Ε3 οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους ίδιους τους τρεις πολιτικούς. Μια τριάδα που σφυρηλατήθηκε από χρόνια εσωτερικής αδυναμίας και εξωτερικών απειλών. Το στυλ τους έχει ελάχιστα κοινά: η ακαμψία του Στάρμερ και η επιχειρηματική προσέγγιση του Μερτς έρχονται σε αντίθεση με τη δυναμική παρουσία του Μακρόν.
Ωστόσο, ο καθένας έχει εργαστεί και εκτός πολιτικής: ο Μακρόν ως επενδυτικός τραπεζίτης• ο Στάρμερ ως δημόσιος κατήγορος• ο Μερτς ως εταιρικός δικηγόρος. Αν και ανήκουν σε διαφορετικές πολιτικές οικογένειες, όλοι είναι πραγματιστές και προσηλωμένοι στο να φέρνουν αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα, και οι τρεις είναι βαθιά αντιδημοφιλείς στις πατρίδες τους, επικεφαλής αδύναμων κυβερνήσεων και απειλούμενοι από τη λαϊκιστική Δεξιά.
- Οταν συναντώνται, λέει σκωπτικά ένας αξιωματούχος, δένουν μεταξύ τους χάρη στις κοινές πολιτικές τους σκοτούρες. Για τη Γαλλία, η Ε3 είναι μια βάση προκειμένου να επιτευχθεί αυτό που ο Μακρόν έχει χαρακτηρίσει «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα επίτευγμα στο οποίο θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται και η Βρετανία, με δεδομένο και το γεγονός ότι μαζί με τη Γαλλία είναι οι δύο πυρηνικές δυνάμεις της Γηραιάς Ηπείρου.
Κάποτε ήταν μια «γκολική φαντασίωση», αλλά πλέον η συνεργασία έχει σημαντική βαρύτητα για την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία, αν όχι εχθρική, σίγουρα αποστασιοποιημένη Αμερική. Επιπροσθέτως, Μακρόν και Μερτς κατέστησαν εκ νέου πιο «ζεστές» τις σχέσεις των χωρών τους.
- Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν επίσης ενισχύσει τους δεσμούς τους με τη Βρετανία μέσω διμερών συνθηκών που υπεγράφησαν ή ανανεώθηκαν φέτος. Αυτό το δίκτυο συνθηκών συνδέει τώρα τις τρεις χώρες σε αυτό που ένας γάλλος αξιωματούχος αποκαλεί «πολυ-διμερισμό».
Για τη Βρετανία, όπως λέει στον Economist ο Ανάντ Μένον του UK in a Changing Europe, ενός βρετανικού think tank, οι άμεσοι δεσμοί με τη Γαλλία και τη Γερμανία είναι «ένας τρόπος αντιστάθμισης του Brexit». Η αγγλογερμανική συνθήκη προβλέπει ρητά τη στενότερη τριμερή συνεργασία ως έναν από τους στόχους της.
- Μέχρι στιγμής η τριάδα είναι περισσότερο ευθυγραμμισμένη στο ζήτημα της Ουκρανίας. Βρίσκονται πίσω από τη «συμμαχία των προθύμων», που έχει στόχο την αποστολή δυνάμεων που θα στηρίξει την Ουκρανία εάν τελικά υπάρξει κατάπαυση του πυρός. Βρετανία και Γαλλία έχουν δεσμευθεί να στείλουν στρατό στην Ουκρανία, κάτι που η Γερμανία δεν θα το πράξει.
Σε άλλα ζητήματα, ιδίως τη σύγχρονη διπλωματία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η Ε3 προσφέρει στην Ευρώπη μια διακριτή, ενωμένη φωνή. Η Ε3 προφανώς έχει όρια. Η Βρετανία και η Γαλλία συμφώνησαν να αναγνωρίσουν το παλαιστινιακό κράτος• η Γερμανία, για ιστορικούς λόγους, δεν θα το έκανε ποτέ.
- Η Γερμανία και η Βρετανία είναι «ατλαντιστές» και πρόθυμες να αγοράσουν αμερικανικά όπλα• η Γαλλία θέλει η Ευρώπη να αγοράζει ευρωπαϊκά. Το Brexit περιορίζει τις φιλοδοξίες της Ε3: η πολιτική έναντι της Κίνας, για παράδειγμα, αφορά κυρίως το εμπόριο, αρμοδιότητα της ΕΕ, στην οποία η Βρετανία δεν μπορεί να συμμετέχει.
Ακόμα κι αν η Ε3 αποδείξει την πολιτική της αξία, όπως λέει ένας σύμβουλος, δεν θα επιβιώσει εάν θεωρηθεί από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ως ένα επιτελικό διευθυντήριο ή μια κλειστή λέσχη. Ορισμένοι Ευρωπαίοι παραμένουν επιφυλακτικοί. Η Ιταλία απεχθάνεται τον αποκλεισμό της. Η Πολωνία, που ήλπιζε να αναβιώσει το περίφημο «Τρίγωνο της Βαϊμάρης» μαζί με τη Γαλλία και τη Γερμανία, επίσης δυσανασχετεί.
- Εχοντας αυτό υπόψη, οι τρεις ηγέτες έχουν προσπαθήσει να διατηρήσουν το σχήμα ευέλικτο. Κατά καιρούς έχουν εντάξει την Πολωνία, την Ιταλία, τη Φινλανδία, τους θεσμούς της ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Αν οι Ευρωπαίοι καταλήξουν να δεχθούν μια συμφωνία για την Ουκρανία που θα έχει συναφθεί ερήμην τους, η Ε3 θα αποδειχθεί τελικά ανίσχυρη.
Αν όμως χρησιμοποιηθεί επιδέξια, μπορεί να βοηθήσει να παραμείνει η Ευρώπη στο παιχνίδι, να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της Ουκρανίας και να συγκρατήσει τα χειρότερα ένστικτα του Τραμπ. Αυτές μπορεί να μην είναι μεγαλεπήβολες φιλοδοξίες. Αλλά το Μακμερζμερ ίσως είναι η καλύτερη ελπίδα της Ευρώπης να τις επιτύχει.
- Πηγή: Protagon.gr
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
